Çocuklarımızın Ruhsal Dünyalarını Anlamaya Dair Bazı Pratik Yöntemler

Çocuklarımızın Ruhsal Dünyalarını Anlamaya Dair Bazı Pratik Yöntemler

Anlatılacak yöntemlerin her biri farklı terapi ekollerinin uzmanları tarafından geliştirilmiş, uzmanlar tarafımdan terapi seansları içerisinde kullanılan yöntemlerdir.

 

1️⃣

⚽ Çocuklarınızın Oyunlarını Gözlemleyin.

 Oyunla ilgili olarak öncelikle gözlemlenmesi gereken şey 2 yaşını doldurmuş olan çocuğunuzun, yanında herhangi bir oyun arkadaşı olmadığında oyun kuruyor ve oyunu sürdürebiliyor olmasıdır. Bu, 2 yaşını doldurmuş çocukların bilişsel gelişiminin uygun düzeyde olduğunun bir göstergesidir.

 Çocuklar oyun kurarken ve oyunu sürdürürken tıpkı rüyalarımızda olduğu gibi tamamen bilinçaltı malzemeleri kullanırlar. Ebeveynleriyle, arkadaşlarıyla ilişkilerinden ve diğer tüm dahil olduğu sosyal ortamlardan getirdiği malzemeleri çocuk, oyun kurarken aktif olarak kullanır.

 Çocuğun kurduğu oyunlarda sıkça tekrarlayan temaların neler olduğu belirlenmelidir. Çocuk saldırganlığını, çözemediği duygusal ilişkilerini, dikkat eksikliğini mutlaka oynadığı oyunlara yansıtacaktır. 

Oyun oynadığı esnada çocuğa bazı sorular sormak bize daha detaylı ve çocuğun kendi ağzından olan güvenilir bilgiler verecektir.

Oynarken hangi oyuncakların seçildiği çocuğun duygusal ve zihinsel durumunu bize gösteren bi başka ipucudur.

 

2️⃣

🎨 Çocuğunuza Resim Çizdirin.

 Tıpkı oyunlar gibi çocukların çizdiği resimler de bize çocuğun yaşantılarına, duygusal durumlarına, mevcut sosyal ilişkilerini değerlerlendirme şekillerine hatta zeka düzeylerine dair bilgi sağlarlar.

 Yapılan resimlerden alınan verilerin çocuğun iç dünyasına dair daha fazla bilgi veriyor olması için çocuğa mümkün olduğunca az yönerge verilir. Yani, çocuğa verilen yönerge 'bir insan çiz', 'bir çiçek çiz' formatında olmalı, detay içermemelidir. Çocuk her ne resim çizerse çizsin o resimde yansıtılan şeyin gerçekle uyumuna dair yönlendirme yapılmamalıdır. Çocuk terapisi seanslarında uzmanların uygulamaları da bu şekilde gerçekleşmektedir.

 Çocuğun çizdiği resimde yapılması gereken bir diğer şey resme dair çocuğa sorular sormaktır. Resimdeki nesne ve kişileri çocuklara tanımlatmak resimdeki kişinin kim olduğu belirlendiği taktirde bize söz konusu kişinin çocuğun dünyasındaki karşılığını görmemizi sağlar.

 Resmin kağıt üzerindeki boyutu ve kağıdın hangi bölümünde yer aldığı da bizim için bilgi vericidir.

 Resimde birçok renk olması, kağıdın büyük kısmının resimle kaplanmış olması ve kalemlerin çizim esnasında çok bastırılmış olması saldırganlık ve dürtüsellik göstergesi olabileceği gibi resmin kağıt içerisindeki boyutunun çok küçük olması içe kapanıklık göstergesi olabilmektedir.

 

3️⃣

❓ Çocuğunuza "bir mucize oldu" sorusu sorun.

 Mucize soru tekniği, çocuğunuzun sizden ve hayattan beklentisinin ne olduğunu belirlemede kullanılabilecek, uygulaması gayet kolay bir tekniktir. Bu teknik ayrıca çocuğunuzun kendi hayatında problem ettiği noktaların neler olduğunu belirlemenizde de kullanışlıdır.

 Uygulanışı:

Çocuğunuzdan gözlerinizi kapatmasını isteyin. Sonra ona "Diyelim ki sen gece uyurken bir mucize oldu. Ve hayatında senin için problem olan, canını sıkan herşey çözüldü. Hayatında ne değişmiş olurdu? Sen nasıl biri olurdun? Yeni hayatında neler yapıyor olurdun?" şeklinde sorular sorun. Mucize gerçekleştikten sonra hayatının nasıl olacağına dair ekstra sorular sorabilirsiniz. "Mucize gerçekleştikten sonra annen ve baban nasıl insanlar oldu?, okulun nasıl bir yer oldu?" gibi.

 

4️⃣

❓ Çocuklarınıza nasıl ebeveyn olacaklarını sorun.

 Tıpkı mucize soru tekniğinde olduğu gibi çocuğunuzdan gözlerini kapatmasını isteyin. Ona yıllar geçtikten sonra bir yetişkin olduğunda nasıl bir hayatı olacağını sorun. Eşinin nasıl biri olduğunu, kaç çocuğu olduğunu ve çocuklarının nasıl çocuklar olduğunu sorun. Boş vakitlerinde neler yaptığını sorun. Ve en önemlisi çocuğunuza anne veya baba olduğunda nasıl bir ebeveyn olacağını sorun. Bu sorulara alacağınız cevaplar çocuklarınızın sizin onlara karşı nasıl ebeveynler olmanızı istediğini size söyleyecektir.

 

5️⃣

💭 Çocuklarınızın rüyalarını dinleyin.

 Rüyalar kişilerin günlük yaşantılarının kişinin tıpkı parmak izlerimiz gibi benzersiz olan zihinsel süreçlerinin süzgecinden geçmesi ile oluşur. Yetişkin bireylerin rüyalarında kişilerin bazı yüzleşemediği bilinçaltı malzemeler savunma mekanizmasi dediğimiz bazı sansürlemelere maruz kalarak ortaya çıkar. Oysa çocuklarda bu savunma mekanizmaları yetişkinlerinkine göre oldukça zayıf işlemektedir. Çocuklar rüyalarını yetişkinlere göre daha sık hatırlamaktadırlar ve çocukların rüyalarında daha fazla miktarda gerçekliğe uzak içerikler bulunmaktadır. Yani çocuklarınızın rüya gördüğünü söyleyerek anlattıkları şeyler onların durumlara yükledikleri anlamları ve duygusal süreçlerini anlayabilmemizde çok kullanışlıdır. Çocuklar rüyalarını anlatırken onları kesmeden rüyanın sonuna kadar dinlemek bu bakımdan önemlidir. Hatta bazı sabahlarda çocuğunuza dün gece herhangi bir rüya görüp görmediğini soruyor olmak onların hem anlatım kabiliyetini hem de hafızasını güçlendirecektir. Rüyaları dinlerken çocukların bize açıkça söylemediği bazı mesajları yakalayabileceğimiz unutulmamalıdır.

 

Psikolog, Psikoterapist

Kevser Ateş